Over het elfje
Het elfje is een Nederlandse dichtvorm die in het basisonderwijs groot is geworden, maar ook als volwassen schrijfoefening verrassend werkzaam is. Elf woorden, vijf regels, één ritme: 1-2-3-4-1. Dat is alles. Geen rijm, geen lettergrepenmaat — alleen het tellen van woorden per regel.
De structuur
| Regel | Woorden | Functie |
|---|---|---|
| 1 | 1 | kern: kleur, beeld, of sleutelwoord |
| 2 | 2 | eigenschap of nuancering |
| 3 | 3 | beweging of actie |
| 4 | 4 | gevoel, gedachte, associatie |
| 5 | 1 | slotwoord: samenvatting, kanteling, of echo |
Samenstellingen tellen als één woord (autosleutels = 1 woord). Lidwoorden en voorzetsels tellen mee — dat is juist de uitdaging bij regel 4: vier woorden moeten iets veelzeggends doen. Leestekens horen er niet bij: "ja," is ja plus komma, telt als één woord.
Demonstratie-elfjes
- Grijs[1 woord — kleur]
- beweegt langzaam[2 — eigenschap]
- hangt voor het raam[3 — actie]
- ik wacht op niets[4 — gevoel]
- november[1 — slotwoord]
- Rood[1 woord]
- schreeuwt stil[2 — contradictie]
- achter mijn oogleden[3 — locatie]
- alsof iemand aan belt[4 — vergelijking]
- wakker[1 — kanteling]
- Zout[1 woord — smaak]
- trekt samen[2 — effect]
- de huid om mij[3 — beeld]
- zee was het antwoord[4 — conclusie]
- zwem[1 — imperatief]
Verwante werkplaatsen in het museum: Haikuhut (5-7-5 lettergrepen) · Tankaterrarium (5-7-5-7-7) · Cinquaincompartiment (lettergreep-crescendo) · TrioletTuinhuis